Hovězí guláš (Tradycyjny czeski gulasz wołowy)
Tradycyjny czeski gulasz wołowy to klasyk obecny zarówno w kanonicznych książkach kucharskich z XIX i XX wieku (m.in. u Rettigovej, Kejřovej oraz Sandtnerovej), jak i we współczesnej czeskiej kuchni domowej i restauracyjnej. Podstawą głębokiego smaku i gęstości sosu jest powolne duszenie mięsa z dużą ilością cebuli.
📋 Składniki (na 4–5 porcji):
- Mięso wołowe: 750 g – 1 kg wołowiny (najlepiej pręga, łopatka lub udziec).
- Cebula: ok. 500–750 g (podstawowa zasada czeskiego gulaszu: cebuli używa się wagowo niemal tyle samo co mięsa).
- Tłuszcz: 2–3 łyżki smalcu wieprzowego lub wołowego.
- Przyprawy:
- 2 łyżki słodkiej papryki w proszku (plus opcjonalnie szczypta ostrej),
- 1/2 łyżeczki całego lub mielonego kminku (kmín),
- 1 łyżeczka suszonego majeranku,
- 1–2 ząbki czosnku (utarte z solą),
- Sól i świeżo mielony czarny pieprz.
- Dodatki: 1–2 łyżki przecieru pomidorowego, ok. 1 litr wywaru wołowego lub wody.
- Do zagęszczenia: 1–2 łyżki mąki lub starta skórka z czerstwego chleba żytniego.
👨🍳 Sposób przygotowania:
- Smażenie cebuli: W gęstym garnku rozgrzej smalec. Dodaj drobno pokrojoną cebulę i smaż ją powoli na średnim ogniu na złocisto-brązowy kolor (cebula nadaje sosowi barwę i naturalną gęstość).
- Dodanie papryki i mięsa: Do zrumienionej cebuli wsyp słodką paprykę, wymieszaj i podsmażaj przez zaledwie kilkanaście sekund (uważaj, aby papryka się nie przypaliła, bo zgorzknieje). Od razu dodaj wołowinę pokrojoną w równą kostkę.
- Duszenie: Smaż mięso, aż się zamknie. Dodać utarty czosnek, kminek, przecier pomidorowy, sól oraz pieprz. Podlej częścią gorącego wywaru lub wody, przykryj pokrywką i dusić na małym ogniu przez ok. 1,5 do 2 godzin, aż wołowina będzie miękka, od czasu do czasu podlewając płynem.
- Zagęszczanie i wykończenie: Gdy mięso stanie się całkowicie miękkie, zapraw sos niewielką ilością mąki podsmażonej na tłuszczu lub utartym chlebem. Na sam koniec dodaj majeranek otarty w dłoniach i gotuj jeszcze przez 10–15 minut.
- Podanie: Podawaj na gorąco z tradycyjnymi bułczanymi knedlikami (houskové knedlíky) i ewentualnie plastrami świeżej cebuli na wierzchu
